Öğrenci Değişim Programları | Dev Liste

Öğrenci Değişim Programları deyince birçok kişinin aklına zaman olarak üniversite yılları, program olarak da Erasmus geliyor. Oysa ki yurt dışında okumak için yararlanılabilecek, gerek üniversite gerek lise öğrencilerine uygun daha birçok program var. Bu yazıda Türkiye’de aktif olan bütün programları toplamaya ve öğrenci değişim programlarıyla ilgili akılda soru işareti yaratan konulara değinmeye çalıştım.

Öğrenci Değişim Programları Neden Önemli?

Bütün öğrenci değişim programları özünde aynı değerleri taşır. Amaç, gençleri kendi alışık oldukları çevrelerinden çıkartıp başka bir çevrede yaşamayı, başka kültürlerden insanlarla iletişim kurmayı öğretmektir. Böylelikle yeni nesiller başkalarına ve farklılıklara karşı daha anlayışlı olacak, daha barışçıl bir dünyanın temellerini oluşturacaklardır.

Bu tarz programa katılan öğrencilerin özgüvenleri ve yabancı dilleri değişir. Bambaşka bir çevrenin içinde kendi ayakları üzerinde durabilmeyi ve problem çözebilmeyi öğrenirler. Bu nedenle öğrencinin kişisel gelişiminde çok önemli bir yer tutar. Genellikle hayatın ilerleyen zamanlarında öğrenci değişim programlarına katılmış bireyler programın kendilerine kattığı meziyetlerin, gerek iş görümelerinde gerek günlük hayatta yararını görür.

En İyi, En Güvenli Öğrenci Değişim Programı Nasıl Seçilir?

Bu, genellikle, ailelerin gözünde bir problemdir. Özellikle lise çağı öğrenci değişim programlarında güvenlik önemlidir. Bu noktada programı iyi araştırmak ve daha önce programa katılan bireylerle konuşmak en iyi çözüm olacaktır.

Öğrenci Değişim Programlarına Ne Zaman Başvurulur?

Özellikle lise programlarının başvuruları genellikle ekim ayında açılır ve seçilim ve hazırlık süreci 1 öğretim yılı boyunca devam eder. Üniversite programlarının başvuruları ise ikinci sınıfın ilk döneminden dördüncü sınıfın ilk dönemine kadar olan her dönemde alınabilir.


Bu yazı tamamen akademik programlara ayrılmıştır. Öğrencilik sırasında akademik olmayan başka programlarla da yurt dışına çıkılabilir. Bunun gibi program seçenekleri için Yurt Dışı Staj ve Çalışma Programları adlı bir yazıma göz atabilirsiniz!

Lise Değişim Programları

AFS

AFS Kültürlerarası Değişim Programları, Türkiye’nin en eski değişim programıdır. 1947 yılında öğrenci değişim programı olarak faliyet göstermeye başlayan program 60’lı yıllardan beri Türkiye’de de aktiftir. Dünya çapında 60’ı aşkın ülkede faaliyet gösten AFS, 1974 yılından beri Türk Kültür Vakfı tarafından yürütülmektedir.

  • Açılımı: American Field Service‘dir.
  • 15-18 yaş grubu öğrencilere yöneliktir.
  • 1 yıllık, 6 aylık ve yaz dönemi gibi farklı programları bulunmaktadır.
  • Öğrenci 60’ı aşkın ülke arasından 5 tercih yapar. Tercihleri arasından kabul eden bir ülkeye yerleştirilir. Aile yanında kalır ve liseye devam eder.
  • Burs olanakları vardır ancak sınırlıdır.
  • Programa katılım adımları: Programa kabul edilmek için öncelikle iki basamaklı bir seçim sürecinden geçilir. Öğrenciler ilk önce bir yazılı sınava tabi tutulur. Test biçiminde yapılan sınavda genel kültür/genel yetenek soruları sorulur. Birinci adımı geçen öğrenciler ikinci adım olan mülakatlara çağrılır. İki adımı da başarıyla geçen öğrenciler ülke tercihlerini yaparlar. Ülke yerleştirmeleri de tamamlanınca öğrenciler Gidiş Oryantasyon Kampı‘na çağrılır. Bir senelik değişim programını tamamladıktan sonra ise öğrenciler Dönüş Oryantasyon Kampı‘na alınır.
  • Öğrenciler döndüklerinde denklik alarak Türkiye’deki liselerine yıl kaybetmeden devam edebilirler.
  • AFS tamamen gönülülük esasına dayalı bir programdır. Programın bütün lojistik desteği AFS gönüllüleri tarafından karşılanır. AFS gönüllüleri genellikle daha önce AFS ile başka bir ülkeye gidip gelmiş kişilerden oluşur. AFS sınavları, kampları, etkinlikleri gönüllüler tarafından gerçekleştirilir. Türk Kültür Vakfı programın sadece yasal yürütücüsüdür. Sahada yer alan gönüllüler AFS Gönüllüler Derneği‘nin bir parçasıdır. Aynı şekilde öğrencileri konuk eden aileler de tamamen gönüllü ailelerdir. Bir sene boyunca bir öğrenciye evini açmanın karşılığında hiçbir ücret almamaktadırlar.
  • Bonus: AFS ile evinizde yabancı bir öğrenci de konuk edebilirsiniz. Ayrıntılı bilgi için bu linki kontrol edebilirsiniz.

YES

AFS ile kardeş programdır. 2001’deki İkiz Kuleler faciası sonrası ABD’de ortaya çıkmıştır. Türkiye’de bu programın da yürütücülüğünü Türk Kültür Vakfı yapar. Başvurular TKV’nin web adresi üzerinden yapılmaktadır.

  • Açılımı: Kennedy-Lugar Youth Exchange and Study Programs‘dir.
  • 15-17 yaş grubu öğrencilere yöneliktir.
  • 1 yıllık bir programdır. Öğrenci program boyunca aile yanında kalır ve liseye devam eder.
  • Öğrenciler döndüklerinde denklik alarak Türkiye’deki liselerine yıl kaybetmeden devam edebilirler.
  • Program, ABD ve Müslüman nüfusun yoğun olduğu ülkeler arasında başlasa da program dahilindeki ülke sayısı her sene artmaktadır. Şu anda programda 40’ı aşkın ülke bulunmaktadır. Değişim ABD ve diğer ülkeler arasında gerçekleşmektedir. Yani Türkiye’den başvuran bir öğrenci sadece ABD’ye gitmek üzere başvurur. AFS’de olduğu gibi ülke seçme durumu yoktur.
  • Tam burslu bir programdır. Öğrenci seçilimi yapılırken öğrencinin başarısına ve ailenin ekonomik durumuna bakılır. Kontenjan sınırlı olduğu için YES programlarında seçilim AFS’de olduğundan daha sıkıdır. Engelli öğrenci kontenjanı da bulunmaktadır.
  • Programa katılım adımları: AFS ile hemen hemen aynıdır. YES programlarıda farklı olarak öğrenciler İngilizce testine de tabi tutulur ve mülakat sırasında kısaca İngilizce konuşmaları da istenir. Geri kalan bütün adımlar AFS’nin alım süreciyle aynıdır.
  • YES tamamen gönülülük esasına dayalı bir programdır. Programın bütün lojistik desteği gönüllüler tarafından karşılanır. Aynı şekilde öğrencileri konuk eden aileler de tamamen gönüllü ailelerdir. Bir sene boyunca bir öğrenciye evini açmanın karşılığında hiçbir ücret almamaktadırlar. (YES öğrencisi konuk etmek için de AFS’nin konuk etme linkini kullanabilirsiniz. )

YFU

Yine AFS ve YES’in üçüncü kardeşidir bile diyebiliriz. Bu üç programın misyonları ve çalışma biçimleri birbirine çok yakındır. Sadece, AFS ve YES ikilisinden farklı olarak, YFU bizzat YFU Türkiye tarafından yürütülmektedir.

  • Açılımı: Youth for Understanding‘tir.
  • 15-18 yaş grubu öğrencilere yöneliktir.
  • 1 yıllık ve yaz dönemi programları bulunur. Bir yıllık programda öğrenci aile yanında kalır ve liseye devam eder.
  • Öğrenciler döndüklerinde denklik alarak Türkiye’deki liselerine yıl kaybetmeden devam edebilirler.
  • YFU dünya çapında 64 farklı ülkede aktiftir.
  • Burs imkanları vardır ancak sınırlıdır.
  • Programa katılım adımları: Başvuran öğrenciler mülakata alınır. Mülakatı geçen öğrenciler ülke tercihlerini yapar ve adaptasyon kamplarına çağrılır.
  • YFU tamamen gönülülük esasına dayalı bir programdır.

Rotary

En eski ve köklü değişim programlarından biri olan Rotary, 1927 yılında Nice Rotary Kulübü tarafından başlatılmıştır.

  • Uzun program (1 yıl), Aileden Aileye Değişim (Step Exchange – 4-6 hafta) ve Kamplar (10-21 gün) olmak üzere farklı uzunluklarda üç programı bulunur. Uzun ve Aileden Aileye Değişim programlarında öğrenci aile yanında kalır.
  • Uzun program için 16-18, kısa programlar için 16-21 yaş grubundaki öğrenciler kabul edilir.
  • Uzun program öğrencileri döndüklerinde denklik alarak Türkiye’deki liselerine yıl kaybetmeden devam edebilirler.
  • Web sitesinde belirtildiği üzere ülke sayısı her sene değişebilmektedir ancak yine sitesinde verilen bilgiye göre 2016 senesinde Türkiye sadece 11 farklı ülke ile değişim yapıyordu.
  • Burs olanağı yoktur.
  • Programa katılım adımları: öncelikle öğrencinin ailesinin ikametgahının müracaat ettiği Rotary Kulübünün bulunduğu şehirde olması gerekmektedir. Daha sonra başvuran öğrenciler mülakata alınır. Mülakatları geçen öğrencinin Rotary Kulübünün aday gösterdiği ve ağırlayacağı öğrenciler için bir kulüp üyesini danışman olarak belirlemesi gerekir.
  • Uzun programla giden öğrencilerin ailelerinin de aynı sene karşılık olarak bir öğrenci konuk etmesi gerekmektedir.

Lions

Lions, şimdiye kadar bahsettiklerimden daha farklı bir program. Yukarıda bahsi geçen programların uzun dönemli akademik programları bulunurken Lions’un yoktur. Lions Gençlerarası Değişim Programı, daha çok şimdiye kadar açıklanan kurumların kısa programlarıyla benzerlik göstermektedir.

  • Lions’un asıl yaptığı şey gençlik kamplarıdır.
  • 16-22 yaş grubuna yöneliktir.
  • Lions Gençlerarasu Değişim Programı (Lions Youth Exchange) 4-6 hafta sürer. Bunun ilk 1-2 haftası Lions Gençlik Kampı’nda (Lions Youth Camp), geri kalan süresi ise host aile yanında geçer.
  • 45 ülkede 130 farklı kamp gerçekleştirilir.
  • Burs olanaklarına dair hiçbir bilgi bulamadım. Sanırım yok ama kesin bilgiye ulaşınca burayı güncelleyeceğim.
  • Programa katılım adımları: Ekim ayında başvurular açılır. Aralık ayında yazılı ve sözlü sınavlar gerçekleştirilir. Bu sınavlar İngilizce, Almanca veya Franszıca dillerinden birinde yapılabilir. Sınavlar yüzlük sistem üzerinden değerlendirilir ve kotaya göre seçilen öğrenciler yaz kamplarına gönderilir.

Diğer Programlar

Şimdiye kadar bahsettiklerim benim bizzat bildiğim, mezunlarını veya organizatörlerini tanıdığım programlardı. Bu yazı için araştırma yaparken daha önce haberdar olmadığım birkaç alternatif programla daha karşılaştım. Bilgi alabildiğim kadarıyla size de aktarmaya çalışacağım ancak bu programları bizzat tanımadığım için verilen bilgilerin arkasında duramayacağımı belirtmek isterim. Öte yandan, eklediğim linkleri kullanarak programları araştırıp güvenli ve güzel organizasyonlar olup olmadığına karar verebilirsiniz.

NCA

  • Açılımı: National Cultural Association
  • 86 ülkede yürütülüyor.
  • 15-18 yaş aralığında öğrenciler katılabilir.
  • Öğrencilerin gideceği ülkenin dilini B1 seviyesinde bilmesi ve okul notlarının ortalamanın (C notu) üzerinde olması gerekir.
  • Öğretmenden tavsiye mektubu gereklidir.
  • NCA seçme sınavları ve mülakatlara alınırlar. Bu aşamaları geçen öğrenciler programa katılmaya hak kazanır.
  • Gitmeden önce ve dönüşte oryantasyon kampları yapılır.
  • Öğrenci aile yanında veya yurtta konaklayabilir.
  • Kısmi burs imkanı vardır.

NCA’nın aynı zamanda üniversite programları da bulunmaktadır ancak bu programlar öğrenci değişim programı değil bütün bir lisans veya ön lisans eğitimini yurt dışında almaya yöneliktir.

Academix

  • Academix aslında bir yurt dışı eğitim danışmanlığı şirketidir.
  • 14-18 yaş aralığındaki öğrencilere yöneliktir.
  • Her ülkenin kendi program koşulları Academix’in web sitesi üzerinden incelenebilir.
  • Genellikle 1 yıllık programlardır. Gidilen ülkenin koşullarına bağlı olarak 1 yıldan daha uzun da kalınabilir.
  • Öğrenciler lise son sınıfı yurt dışında okuyarak yabancı lise diploması alabilir. Daha sonra aynı ülkede yüksek öğretime devam edebilir. (Bu konunun detayını Academix’ten öğrenmek gerektiğine inanıyorum. Özellikle gönderilen okulların cinsi bu noktada önemli olacaktır. Sadece yurt dışında okumak için kalitesiz eğitim almaya tabi olmanızı önermem.)
  • Öğrenciler döndüklerinde denklik alarak Türkiye’deki liselerine yıl kaybetmeden devam edebilirler.
  • Öğrenci aile yanında veya yurtta konaklayabilir.

NCA gibi Academix’in de yurtdışında üniversite okumak veya master yapmak isteyenler için danışmanlık hizmetleri bulunur.

ISE

  • ISE World de yine bir eğitim danışmanlığı şirketidir.
  • Exchange program, özel yatılı lise, özel gündüzlü lise, devlet lisesi ve özel uluslararası liseler olmak üzere 5 farklı program seçeneği vardır.
  • Değişim programına katılmak için 15-18 yaş aralığında olmak gerekiyor.
  • Amerika, Kanada, İtalya, Fransa ve Almanya ile değişim yapılabilir.
  • Öğrencinin İngilizce PLEP sınavını geçmesi gerekir.

EF

EF, bahsedeceğim son eğitim firması. Aynı diğerleri gibi dil programları, üniversite danışmanlıkları gibi bir sürü hizmetleri var. Benim anladığım kadarıyla tam anlamıyla bu listeyeuygun bir öğrenci değişim programları yok ama diğer danışmanlık firmalarında olduğu gibi bazı diploma programları var. Yine de araştırma yaparken karşınıza çokça çıkabileceği için yer vermek istedim. Ayrıca, şahsi fikrim oldukça profesyonel göründükleri yönünde, yine de birebir olarak program katılımcılarıyla tanışmadığım için çok kesin konuşamıyorum.

Üniversite Değişim Programları

Listemize başlamadan belirtmeliyim ki birazdan, yüzlerde kez okuldan okula fakülteden fakülteye değişir” ibareleri okuyacaksınız. Bu bütün akedemik üniversite değişim programlarının ortak özelliğidir.

ERASMUS

Gelelim bütün değişim programlarının en ünlüsüne. Erasmus, özellikle Türkiye’de en çok bilinen ve kullanılan değişim programı. Hemen hemen bütün üniversitelerin Erasmus anlaşmalarının olması ve Avrupa ülkelerine kolayca ulaşım sağlaması yurtdışına çıkmak isteyen birçok öğrencinin ilgisini çekiyor.

  • Ulusal Ajans tarafından yürütülür.
  • Erasmus anlaşmaları olan bir üniversitenin öğrencisi olmak gerekir. Programa katılım koşulları okulda okula ve fakülteden fakülteye değişebilir.
  • Genellikle birinci sınıftan sonra başvuru alınıyor. Öğrenciler üçüncü sınıf ve dördüncü sınıfın ilk dönemi sırasında değişim yapabiliyor.
  • Erasmus bir Avrupa programıdır. Sadece Avrupa ülkeleri arasında gerçekleşir. Bu, Erasmus kapsamındaki ülkelerin Avrupa Birliği üyesi olacağı anlamına gelmez. Nitekim Türkiye’de Erasmus ülkesi olduğu gibi Norveç, İsviçre gibi ülkeler de Erasmus programında yer alır.
  • Aynı katılım koşullarında olduğu gibi, her okulun ve her fakültenin farklı farklı okullarla anlaşması olabilir. Örneğin, İtalya aşığı bir mimarlık öğrencisi olabilirsiniz ancak fakültenizin İtalyan üniversitelerle anlaşması olmayabilir.
  • Öğrenci hibesi olan bir programdır. Okuldan okula hibe verme koşulları değişebilir. Ancak verilen hibe miktarı gidilen ülkenin sınıfına bağlı olarak sabittir. (Örneğin, İskandinav ülkelerinde hayat daha pahalı olduğu için hibesi daha yüksektir.)

İkili Öğrenci Değişim Anlaşmaları

Birçok üniversitenin ikili öğrenci değişim anlaşmaları bulunmaktadır. Süreç genellikle ERASMUS’a benzer şekilde ilerler ancak yine okuldan okula ve fakülteden fakülteye değişiklikler olacaktır. Bu nedenle katılım koşullarını üniversitenin öğrenci işlerinden veya (varsa) uluslararası ofisinden öğrenmek en sağlıklısı olacaktır.

İkili anlaşmaların Erasmus’tan farkı: Erasmus sadece Avrupa ile kısıtlıyken ikili anlaşmalar sayesinde herhangi bir ülkeye gidebilirsiniz. Okulunuzun hangi ülkelerle anlaşması olduğunu kontrol edip anlaşmalı okullar arasından seçim yapabilirsiniz. Veya, henüz lise öğrencisiyseniz ve gitmeyi hayal ettiğiniz bir ülke varsa hangi okulların bu ülkeyle anlaşması olduğunu kontrol edebilirsiniz. Örneğin, Japonya’da okumayı çok istiyorsanız özellikle Japonya’daki okullarla anlaşması olan üniversiteleri araştırabilirsiniz.

 

MEVLANA

Mevlana halis bulis Türk malı bir öğrenci değişim programıdır. Hakkında bilgi bulmak biraz zor olabilir ama sitesini ziyaret edip okulunuzla görüştüğünüz sürece çok sıkıntı yaşayacağınızı sanmıyorum.

  • YÖK tarafından yürütülür ve finanse edilir.
  • Ön lisans, lisans, yüksek lisans, doktora öğrencileri tarafından yararlanılabilir.
  • Erasmus dışı ülkeleri kapsar. Amacı, öğrencilere Erasmus dışı değişim olanakları sağlamaktır.
  • Öğrenci hibesi bulunur ancak Erasmus hibelerinden daha düşük olmaları sebebiyle zaman zaman öğrencilerin tepkisini toplamaktadır.

 

Bonus: Farabi

Farabi, değişim programlarını araştırırken kolaylıkla karşınıza çıkabilir onun için ben de kısıca bahsedeceğim. YÖK tarafından yürütülen, üniversite öğrencileri ve öğretim görevlileri için planlanmış bir değişim programıdır. Fakat yurt dışı programı değildir. Yurt içi üniversiteler arası hareket sağlayan bu program sayesinde bir dönem veya bir öğretim yılını başka bir şehirde okuyarak geçirebilirsiniz.

Son Derece Kişisel Öneriler

Başlıktan da anlayacağınız gibi tamamen şahsi duygu ver düşüncelerimle ulaştığım birkaç öneride bulunacağım.

  1. Lise Öğrenci Değişimi Yapın! Eğer koşullarınız uygunsa değişim programı için üniversite yıllarını beklemeyin, lisedeyken gidin. Ağaç yaşken eğilir diye boşuna dememişler, evet küçük bir yaşta aileden ayrılıyor ve kendinizi tamamen yabancı bir ortamda buluyorsunuz. Bu nedenle lise programları genellikle oldukça zorlayıcıdır ama bir o kadar da insanı geliştiren ve keyifli anılar bırak deneyimlerdir. (Özellikle lise değişim programları için eğitim danışmanlık şirketlerindense yıllardır öğrenci değişimi yapan deneyimli kurumları tercih etmeniz daha güvenli bir seçenek olabilir.)
  2. En azından bir yurt dışı deneyiminiz olsun! Lise yılları geçti bile diyorsanız önemli değil, hala kullanabileceğiniz birçok seçenek var. Üniversite programları sizin için hala bir seçenek olabilir. O da olmuyorsa yakın zaman içinde bloga eklenecek olan yurt dışı çalışma programlarının kriterlerine göz atabilirsiniz.
  3. Yeni bir dil öğrenin! Bu listede bahsedilen birçok program dünya çapında birçok ülkeyi kapsıyor. Öğrenci değişimi denince aklınıza sadece İngilizce öğrenmek, Amerika-İngiltere ikilisi gelmesin. Bu imkanları yeni bir dili yerinde öğrenmek için kullanabilirsiniz!
  4. Yurt dışını evinize getirin! Yabancı bir öğrenci kabul etmek gerçekten inanılmaz bir deneyimdir. Hem ebeveynlere hem de çocuklara yeni bir dünyanın kapılarını açar. Özellikle çocukların ufkunun genişlemesinde önemli bir rol oynar. Ancak aileler için küçük bir uyarı: sağlıklı bir deneyim geçirebilmek için eve gelen değişim öğrencisinin çocuğunuza dil öğretmek, özellikle onunla ilgilenmek veya oyun oynamak için gelmediğini unutmamak gerekir.
  5. Bana mesaj atın! 😀 Beni bıraksanız sadece AFS hakkında yıllarca konuşabilirim. Zira ben 18 yaşında gittim, kardeşim 15’inde. Ailem bugüne kadar ikisi Tayland, biri Fransa ve biri de Almanya’dan olmak üzere 4 farklı öğrenci kabul etti. AFS dışında birçok programda daha yer aldım. (ve hatta başkalarını da aldırttım!) Yurt dışı deneyimine dair merak ettiklerinizi yorum olarak yazarsanız elimden geldiğince yardımcı olmaya çalışırım.
  6. Listede eksik mi var? Eğer bu listede eksik olduğunu fark ettiğiniz bir program olursa lütfen bana haber verin. Böylece eksiksiz bir Türkiye’nin öğrenci değişim programları listesini hep birlikte hazırlayabiliriz. 🙂

Bu bilgileri kaybetmekten korkmayın! Aşağıdaki görseli pinleyerek her zaman Öğrenci Değişim Programları Rehberine ulaşabilirsiniz!

Bumerang - Yazarkafe