Arjantin Mutfağı | Buenos Aires Yeme İçme Rehberi

Arjantin mutfağı denince akla et gelir. Gerçekten de Arjantin’e gelmişken yemeden dönülmemesi gereken bir şey varsa o da lezzetli mi lezzetli etleridir. Malum Dünya’nın en çok sığır üretimini yapan ülke Arjantin. Pişirme konusunda da en az üretimde oldukları kadar deneyimli ve iyiler.

Peki ama Arjantin mutfağı sadece bu kadar mı? Hayır sadece bu kadar değil. Tabi ki bütün ülke etten başka bir şey yemiyor değil! Ama, doğru konuşmak gerekirse, Arjantin mutfağının çok çeşitli olduğu söylenemez. Yine de sahip olduklarını iyi yapma konusunda gerçekten başarılı diyebilirim.

Bu yazıda Arjantin’in gözbebeği yemek çeşitlerinden bahsedecek ve Buenos Aires’te bu yemeklerini bulabileceğiniz bazı yerleri önereceğim. Önerilerim sadece Buenos Aires’ten olacak çünkü restoran çeşitliliğini en iyi bildiğim yer orası. Diğer şehirlerde deneyip beğendiğim restoranları ise şehirlerin gezi yazılarında hep belirttim.

Asado / Parilla:

Öncelikle biraz terminalojiyi açıklayalım zira benim tam olarak neyin ne olduğunu anlamam zaman almıştı. Asado; mangal, barbekü demek. Tam olarak yukarıdaki fotoğrafta gördüğünüz ise, asadonun en geleneksel hali. Parilla ise ızgara demek. Yani bu terimler pişirme biçimleri, etlerin adı değil.

Etin, dananın hangi kısmından olduğunu bazı restoranlar menülerinde görseller aracılığıyla gösterir. Benim şimdiye kadar gördüğüm en güzel açıklama Todo Sobre el Asado (Asado Hakkında Her Şey) belgeselinin girişiydi. Telif hakları sebebiyle videoyu kendim kesip biçip ekleyemedim ancak aşağıdaki videoyu 55. saniyeden itibaren izlerseniz filmin başlangıç sahnesi olan et çeşitlerinin tanıtımını görebilirsiniz. Merak edenler için, belgeselin tamamı Netflix’te Türkçe altyazı seçeneğiyle bulunuyor.

Arjantin’in herhangi bir yerinde lezzetli et bulmak çok kolay. İnsanlar bu işin piri olmuşlar. Bir restorana gidip lezzet açısından kötü bir deneyim yaşama ihtimali oldukça düşük. Yine de Buneos Aires’den birkaç mekan önerisi verecek olursam:

  • Estilo Campo: Puerto Madero’nun lüks restoranlarından biri olmanın yanı sıra Arjantin’in en bilinen ve başarılı restoranlarındandır. Yukarıda gördüğünüz fotoğraf Estilo Campo’nun girişinde çekilmiştir.
  • La Hormiga: Benim şahsi favorim. Palermo’da bulunan restoran fiyat/performans oranı en yüksek et restoranlarındandır. İki kişilik bir menü olan Macho Argentino’yu öneririm. La Hormiga’dan hem lezzetli Arjantin etlerinden yiyip, hem tıka basa doyup hem de makul fiyatlar ödeyerek çıkabilirsiniz.

Milanesa

Milanesa’yı Arjantin usulü şnitzel olarak düşünebilirsiniz. Tat olarak Alman şnitzelinden farklı ama temelde yemeğin hazırlanışı aynı. İnce bir et parçasının etrafı galeta unuyla kaplanıyor, kızartarak veya fırına vererek pişiriliyor. Etli, tavuklu veya soya milanesa çeşitleri arasında seçim yapabilirsiniz.

Hemen her restoranda bulabileceğiniz Milenesa için benim önerim: El Club De La Milanesa. Şehrin birçok noktasında bulunan restoran zinciri adından da anlaşılabileceği gibi özellikle Milanesa konusunda uzmanlaşmış. Menülerinde birbirinden farklı birçok çeşitte ve boyutta Milanesa bulunuyor. Örneğin, yukarıdaki fotoğraftaki avakado soslu ve domatesli/rokalı XL boyutunda (3-4 kişilik) Milanesa. Menülerinde başka yemek çeşitleri bulunsa da milanesalarıyla parmakları yedirten El Club de Milanesa, Buenos Aires’te mutlaka denenmesi gereken mekanlardan.

Pizza

Nüfusunun büyük bir kısmı İtalyan göçmeni olan ülkede İtalyan mutfağından oldukça etkilenilmiş. Dolayısıyla pizza ve bir sonraki başlıkta bahsedeceğimiz makarna çeşitleriyle de ünlü Arjantin’in.

Öncelikle söylemeliyim ki İtalyan etkisinin yoğun olması Arjantin’de yiyeceğiniz pizzanın birabir İtalyan pizzası olacağı anlamına gelmiyor. Arjantinliler pizzayı kendi sevdikleri forma sokmuşlar ve gerçekten lezzetli pizzalar yapıyorlar. Genel olarak burada pizzalar çok kalın ekmekli oluyor. Üzerine de bol peynir eşliğinde pizzanızı neli seçtiyseniz malzemeleri ekleniyor.

Buenos Aires’te pizzacı önerileri:

  • El Cuartito: Şehir merkezine yakın olan bu restoran hem yerlilerin hem de turistlerin ilgi odağı. Son derece salaş bir yer olan El Cuartito’nun önünde her gün uzun sıralar oluşuyor.
  • Broccolino: İtalyan restoranı olan Broccolino Microcentro’da bulunuyor. Biz özellikle roka-parmesan pizzasına bayılıyoruz.

Ravioli

Az önce bahsettiğim gibi İtalyan etkisini kendini makarnalarda da belli ediyor. Özellikle ravioli Arjantin mutfağında kendine sağlam bir yer edinmiş. Yerli halkın günlük hayatına sıradan bir ev yemeği olarak da yerleşmiş. Restoranlarda da kolayca bulunabilen bir yemek. Ravioli dışında diğer makarna çeşitlerini de kolaylıkla Arjantin’de bulabilirsiniz. Zaten et restoranlarının yanı sıra İtalyan restoranlarının çokluğu da Arjantin’de dikkat çekiyor.

  • Broccolino: evet yine Broccolino çünkü deniz mahsüllü makarnası da en az roka-parmesanlı pizzası kadar güzel
  • Il Quotidiano Bar de Pastas: Recoleta’da bulunan bu restoranın zaten uzmanlığı makarna çeşitleri üzerine. Dolayısıyla Raviolileri de çok lezzetli.
  • Marcelo: Puerto Madero’nun lüks restoranlarından biri olan Marcelo son derece başarılı bir İtalyan restoranı. Makarnasından soslarına her şeyini kendi üreten restoran inanılmaz lezzetli olmasıyla biliniyor. Yalnız dikkat, bütün porsiyonları iki kişilik geliyor.

Empanada

Bunun içinde kısaca Latin Amerika usulü puf böreği denebilir. Empanada; kıyma, peynir, patates gibi malzemelerle yapılan bir hamurişi. Kızartılarak veya fırınlanarak pişirilebilir. (Bildiğimiz börek yani.)

Çok fazla çeşidi bulunuyor: etli, etli zeytinli, 4 peynirli, peynirli jambonlu, patatesli, karışık sebzeli, mısırlı, tavuklu, somonlu… Empanada için özeli bir yer önermeyeceğim. Her şehrin her yerinde bulunuyor genelde. Hemen her restoranın menüsünde başlangıç olarak empanada bulunur. (Somonlu empanada çok yaygın değil, bazı büyük restonranlarda bulunuyor genelde.)

Choripan

Choripan da bildiğimiz sucuk ekmek. Chori sucuğun ismi, pan ise ekmek demek. Genelde sokak yemeği olarak satılır. Birçok seyyar ‘chori’ci görebilirsiniz. Bazılarının üzerinde Chorimovil diye yazar. (okunuşu: çorimobil, baya chori-arabası yani.) Bu choriciler choripan’ın yanı sıra ekmek arası başka etler de satarlar. İsterseniz antrikot tarzı etleri de tercih edebilirsiniz yani. Choripan aralarında en yaygın bilinen ve sevilenidir.

Chorimovillerde sipariş şöyle işler: genellikle dışarıda ürünlerinin yazdığı resimli bir tablo bulunur, oradan ne istediğinizi seçersiniz. Daha sonra siparişinizi choriciye verir ve adınızı söylersiniz. Eğer adınız yabancılar için zor ise Maria veya Pablo diye bir şeyler uydurmakta serbestsiniz. Ama sonra hangi ismi söylediğinizi unutmayın. 😀 Yemeğiniz hazır olduğunda chorici isminizi söyleyerek sizi çağıracak. Aynı Starbucks’ın sucuk ekmek versiyonu gibi. Bu sırada choricinin size verdiği yemeğin en sade şekli olacak. Daha sonra tezgahın önünde bulunan malzemelerden siz istediğinizi istediğiniz kadar ekleyebilirsiniz. Genellikle yeşillik, domates, soğan, chimichuri (baharatlı bir sos), ketçap-mayonez gibi soslar bulunur.

Özellikle Peurto Madero’da ekolojik park boyunca ve Jorge Newbery Havalimanının karşısında kıyı boyunca chorimoviller bulunur. Burada gözünüze kestirdiğiniz bir tanesinden choripan yiyebilirsiniz. Şehrin içindekileri genelde benim gözüm pek tutmuyor. Ama temiz gözüktüğünü düşündüğünüz her hangi bir choripancıyı deneyebilirsiniz. (bazıları baya leş…)

Alfajor

Gelelim tatlılara. Eğer Arjantin’de marketlere veya bakkallara (kiosko deniyor) girerseniz dikkatinizi çikolata çeşitliliğinin azlığı çekebilir. Bunun sebebi tahminimce dulce de leche’nin çok seviliyor olması. Dulce de leche, süt reçeli demek. Güney Amerika’da çok yaygın. Hatta marketlerdeki hemen hemen her tatlının çikolatanın içinde dulce de leche bulabilirsiniz.

Alfajor ise tatlıların içinde en çok bu coğrafyaya özgü olanı. Halleyi andıran Alfajorlar, temelde: çikolata kaplı iki büsküvi arasında dulce de leche‘den oluşuyor. Birçok farklı çeşidi  de bulunuyor: üç katlıları, beyaz çikolatalısı, kremalısı… Gerçekten güzel bir tat.

Alfajorları her markette, pastanede, kafede bulabilirsiniz. Ben özellikle Havanna‘larda satılan %70 çikolatalı alfajorları beğeniyorum. (Havanna, Arjantin’in yerel kahveci zinciridir. Türkiye’deki Kahve Dünyası zinciri gibi düşünebilirsiniz.)

Dondurma

Yine bir İtalyan etkisi! Arjantin’de gerçekten çok başarılı dondurmacılar var. Birçok farklı aromalı dondurma bulabilirsiniz. Benim Buenos Aires’te favorim Luciano’s! Ödüllü bir dondurmacı zinciri olan Luciano’s bence açık ara en lezzetli dondurmalara sahip. Şehrin birçok noktasında bulunabiliyor. Luciano’s dışında Volta‘nın dondurmaları da iyidir. Bu da Buenos Aires genelinde kolayca bulunabilecek bir dondurmacı zinciri. Ülke genelinde çok sık karşılaşacağınız bir diğer dondurmacı ise Freddo. Freddolar da iyidir ancak bu zincir için biraz daha ortolama bir lezzete sahip diyebiliriz. Yine de Volta veya Luciano’stan daha uygun fiyatlara sahip olmaları da bir artı olarak görülebilir.

İçecekler

Yerba Mate’nin sitesinden alınmıştır.

Mate

Mate, bitkisel bir çay. Tadı biraz acı, ben açıkçası sevemedim. Ama Arjantin’de insanları ellerinde mate kapları ve termoslarla dolaşırken görebilirsiniz. Biz ne kadar çay triyakisiysek onlar da o kadar mate triyakisi.

Matenin kendine has bir hazırlanış biçmi vardır. Öncelikle bir mate kabınız ve kamışınız olması gerekir. Geleneksel mate kapları su kabağı (gourd) oyularak yapılır. Gourdlar dışında camdan veya plastikten mate kapları da bulabilirsiniz. Eğer gourd gibi geleneksel veya ağaçtan olanları alırsanız kabın içine mate koyup su ekleyerek 24 saat bekletmeli, bu işlem tamalandıktan sonra kabı günlük olarak kullanmaya başlamalısınız. Eğer başka bir mate kabınız varsa veya bu işlemi zaten gerçekleştirdiyseniz matenizi hemen hazırlayabilirsiniz.

Öncelikle mate kabınızı yan tutarak 1/3’ine kadar mate çayıyla doldurmanız gerekmektedir. Daha sonra kamışı da kaba yerleştirin. Son olarak kabı düzeltip üstüne sıcak suyu eklemelisiniz. Çay kamışın etrafına iyice dağıldıktan sonra kamışı bir daha kıpırdatmamanız lazım. Yoksa bir daha yerleştiremezsiniz. Çayı biraz demlendikten sonra kamıştan içmeniz gerekir.

Şarap

Özellike Arjantin ve Şili’de üretilen Malbec şarapları ülke genelinde çok yaygın. Her restoranda, barda, markette kolayca bulunabilir. Ayrıca daha özel yapım şaraplar satan ‘winery’ler de bulabilirsiniz.

Ve bitti!

Mutfak bu kadar. Öyle sulu yemekler, değişik baklagil çeşitleri vesaire yok. Arjantin mutfağı için genel olarak Et + İtalyan mutfağı diyebiliriz. Ama daha önce de bahsettiğim gibi, yaptıklarını gerçekten lezzetli yapma konusunda usta Arjantinliler. Kendi yemeklerinin yanı sıra Çin, Japon ve Peru mutfağından yemekler sunan birçok restoran da bulabilirsiniz. Arjantin’i ziyaret ettiğiniz süre boyunca midenizin bayram edeceğine ben eminim.

Eğer Buenos Aires’i ziyaret etmeyi düşünüyorsanız Kapsamlı Buenos Aires Gezi Rehberi‘me göz atmayı ihmal etmeyin!


Son güncelleme: 15 Kasım 2018

Bumerang - Yazarkafe